Norræn samvinna – hádegisfyrirlestur

Miðvikudaginn 25. janúar mun Ragnheiður H. Þórarinsdóttir formaður Norræna félagsins á Íslandi flytja hádegisfyrirlestur í Þjóðminjasafni Íslands um sögu félagsins, stöðu þess og áhrif í tilefni af 90 ára afmæli félagsins. Fyrirlesturinn er sá fyrsti í röð fyrirlestra sem Norræna félagið og Þjóðminjasafn Íslands munu standa fyrir á afmælisárinu um norrænt samstarf á breiðum grundvelli.

Fyrirlesturinn hefst kl. 12:05 í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands.
Aðgangur er ókeypis og allir velkomnir.

Norræna félagið á Íslandi er 90 ára í ár. Félagið á rætur sínar að rekja til ótryggs stjórnmálaástands á árunum rétt fyrir fyrri heimsstyrjöldina sem varð til þess að konungar Danmerkur, Noregs og Svíþjóðar ákváðu að efna til formlegs samstarfs sín á milli árið 1914. Í kjölfarið voru Norrænu félögin stofnuð hvert í sínu landi. Fyrstu félögin í Danmörku, Noregi og Svíþjóð 1919 og Norræna félagið á Íslandi 29. september árið 1922. Félagið stendur fyrir margvíslegri starfsemi á borð við tungumálanámskeið, fyrirlestra, ferðalög o.fl. en að auki hefur félagið umsjón með verkefnum svo sem Nordjobb og Halló Norðurlönd, auk þess að bera ábyrgð á rekstri norrænu upplýsingaskrifstofunnar á Akureyri.

Ragnheiður H. Þórarinsdóttir, formaður félagsins frá 2009, hefur allt frá unga aldri tekið virkan þátt í starfi Norræna félagsins. Hún hefur starfað að norrænum málum um árabil bæði hér heima og víða á Norðurlöndunum.

Starf í boði

Norræna félagið á Íslandi leitar að starfsmanni til að sinna verkefninu Nordjobb.
Nordjobb miðlar sumarvinnu, húsnæði og tómstundadagskrá á Norðurlöndunum til ungmenna á aldrinum 18-28 ára.

Starfsmaðurinn á að útvega og miðla störfum og húsnæði á Íslandi í sumar auk þess að skipuleggja og framkvæma tómstundadagkrá sumarsins. Í starfinu felst að kynna verkefnið fyrir íslenskum ungmennum.

Hæfnis- og menntunarkröfur:
Góð kunnátta í dönsku, norsku og/eða sænsku
Háskólapróf sem nýtist í starfi er æskilegt
Reynsla af verkefnastjórnun er æskileg
Leiðtogahæfni og færni í mannlegum samskiptum

Um er að ræða tímabundið starf frá 1. febrúar til 31 . ágúst 2012. Nánari upplýsingar veitir Stefán Vilbergsson, s. 5510165, netfang island@nordjobb.net. Upplýsingar um Nordjobb má einnig nálgast á heimasíðunni www.nordjobb.net.

Tekið er við umsóknum á netfanginu island@nordjobb.net. Umsóknarfrestur er til og með 15. janúar 2012.

Framkvæmdir standa yfir á skrifstofu

Unnið er að breytingum á skrifstofu Norræna félagsins að Óðinsgötu 7 sem vænst er að skili sér í betri nýtingu og fegurri ásýnd húsnæðisins. Framkvæmdir standa enn yfir og iðnaðarmenn vinna hörðum höndum að því að ganga frá skilum. Því miður mun þó dragast fram yfir helgi að skrifstofan verði opnuð á nýju ári.

Gleðilega hátíð

Gleðileg jól og farsælt komandi ár! Glædelig jul og godt nyt år! God jul och gott nytt år! Hyvää joulua ja onnellista uutta vuotta!

Skrifstofa Norræna félagsins er lokuð frá 23. desember til 3. janúar.

Annar kafli ljóðsins Eystrasölt í þýðingu Hjartar Pálssonar

Tomas Tranströmer:

EYSTRASÖLT

 

II
Vindurinn fer um furuskóginn. Hann þýtur þungt og létt.

Það þýtur líka í Eystrasaltinu inni á miðri eynni, langt inni í skógi er fólk úti á rúmsjó.

Gömlu konunni var meinilla við þytinn í trjánum. Andlit hennar stirðnaði af

hugarangri þegar hann hvessti:

„Það verður að hugsa um þá sem eru á sjónum.“

En hún heyrði líka eitthvað annað í þytnum, alveg eins og ég, við erum skyld.

(Við fylgjumst að. Hún dó fyrir þrjátíu árum.)

 

Það þýtur já og nei, misskilningur og eindrægni.

Það þýtur þrjú börn heilbrigð, eitt á hæli og tvö dáin.

Stormsveipurinn mikli sem glæðir suma loga, slekkur aðra.

Skilmálarnir.

Það þýtur: Frelsa mig Drottinn, vötnin ætla að drekkja mér.

Maður gengur lengi og leggur við hlustir og kemur þangað sem landamærin opnast

eða öllu heldur

þar sem allt verður landamæri. Opið svæði sökkt í myrkrur. Fólkið streymir út úr

dauflýstum húsunum í kring. Það niðar.

 

Ný vindhviða og staðurinn er aftur auður og hljóður.

Ný vindhviða, það brimar og blæs við aðrar strendur.

Það er stríðið.

Það eru staðir þar sem þjóðfélagsþegnarnir eru undir smásjá,

þar sem engin hugsun er án neyðarútgangs,

þar sem á það reynir til hlítar við samræður í vinahópi hvað vinátta er.

Og þegar fólk er með þeim sem það  þekkir ekki ýkja vel. Undir smásjá. Hæfileg hreinskilni á

þá því aðeins við

að fólk missi ekki sjónar á þessu sem er á reki í útjaðri samtalsins: eitthvað dökkt,

dökkur blettur.

Eitthvað sem rekið getur inn

og eyðilagt allt. Sleppið ekki af því augunum!

Við hvað á að líkja því? Tundurdufl?

Nei, það væri of áþreifanlegt. Og næstum of friðsamlegt – því að á ströndinni okkar fá flestar

sögur um tundurdufl farsælan endi, með tímanum dregur úr óttanum.

Eins og í sögunni af vitaskipinu: „Haustið 1905 varð fólki ekki svefnsamt…“ o.s.frv.

Tundurdufl sást

sem rak hægt í átt að vitaskipinu, það hófst og hneig, stundum í hvarfi í öldurótinu, stundum

brá því fyrir eins og njósnara í mannhafi.

Áhöfnin var full angistar og skaut á það með riffli. Án árangurs. Loks var hrundið fram báti

og langt tó fest við duflið og það dregið ofurhægt og varlega þangað sem

sérfræðingarnir voru.

Seinna var dökku hylkinu stillt upp til skrauts í sendnum gróðurreit

ásamt skrokknum af Strombus gigas frá Vestur-Indíum.

 

Og stormur af hafi þýtur í þurrum furunum fjær, hann þýtur um sandborinn kirkjugarðinn,

framhjá steinunum sem hallast, nöfnum hafnsögumannanna.

Þurr þytur

frá stórum hliðum sem opnast og stórum hliðum sem lokast.

 

 

Hjörtur Pálsson þýddi.

Tomas Tranströmer og Eystrasölt

Sænska ljóðskáldið Tomas Tranströmer hlaut í haust bókmenntaverðlaun Nóbels fyrstur norrænna höfunda síðan 1974. Það ár kom út á bók ljóð hans, Östersjöar. En dikt.Tranströmer varð áttræður í vor sem leið. Af því tilefni beittu rithöfundasamtökin Baltic Writers Union sér þá fyrir því honum til heiðurs að safna saman til birtingar á Netinu eins mörgum þýðingum á ljóðinu og til væru. Engin þýðing var til á því á íslensku, en Hjörtur Pálsson hefur nú þýtt það og getur að líta þýðingu hans á Eystrasöltum ásamt frumtextanum og átta þýðingum ljóðsins á önnur mál en íslensku á vefslóðinni www.balticsealibrary.info

Fyrsta ljóðabók Tomas Tranströmers var 17 dikter sem út kom 1954. Með henni vakti hann þegar mikla athygli fyrir nýjan tón, hnitmiðað form og sérstæð og persónuleg efnistök. Ljóðabækur hans eru 15. Fyrir eina þeirra, För levande och döda, voru honum veitt bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 1990, en sú síðasta er Den stora gåtan (2004).

Eystrasölt er eitt ljóð, en höfundur skiptir því í sex hluta, hvern með sínu sniði eða hvern í sínum tón, enda hefur oft verið bent á ríkan þátt tónlistar í skáldskap Tranströmers sem sjálfur leikur á píanó. Eins og heitið ber með sér er þemað Eystrasalt sem höfundi stendur í mörgum skilningi mjög nærri og setti þegar mark sitt á myndmál hans og náttúrusýn í fyrstu ljóðunum. Hjá afa sínum og ömmu dvaldist hann oft á bernskuárum, en afi hans var hafnsögumaður í sænska skerjagarðinum og lífið og landslagið þar setur svip sinn á Eystrasölt. Jafnframt má greina þar slitur úr fjölskyldusögu hans sem hann miðlar með hjálp eigin minninga og annarra, með arfsögnum, ljósmyndum, sögulegum vísunum og tilvitnunum. Ljóðið hafði og hefur sérstöðu í höfundarverki Tranströmers. Hnitmiðun hefur bæði fyrir og eftir útgáfu þess verið eitt af skýrustu höfundareinkennum hans, en þessi vefur krafðist breiðari nálgunar af ætt prósaljóðsins. Þar er eins og höfundur hafi viljað færa út sín eigin landamæri, flétta til skiptis saman firrð og nánd, dul og skýrri sýn á smáatriði, en láta ljóðið annars bylgjast um víðerni hafs og himins eins og blæbrigðaríkt tónverk í sex þáttum.

Tomas Tranströmer veitir Nóbelsverðlaununum viðtöku í Stokkhólmi 10. þ.m. Norræna félagið samfagnar honum vegna verðlaunaveitingarinnar og birtir hér á síðunni annan þátt Eystrasalta með leyfi þýðandans, en alla þýðinguna má finna á Netinu, sjá fyrrgreinda vefslóð.

Tilnefningar til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 2012

Bergsveinn Bergsveinsson og Gerður Kristný eru tilnefnd til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 2012 fyrir Íslands hönd. Bergsveinn fyrir Svar við bréfi Helgu og Gerður fyrir Blóðhófnir.  Listinn var kunngerður í dag. Hér má sjá allar tilnefningarnar.

Íslensk-norræn veforðabók er opin

Norræna veforðabókin Islex var opnuð við formlega athöfn í dag á Degi íslenskrar tungu. Það sem gerir hana sérstaklega merkilega er að viðfangsmálið er íslenska og sænska, norskt bókmál, nýnorska og danska eru markmál. Umfang hennar er gríðarmikið en hún tekur ekkert pláss í bókahillunni.

Viðamikið verk
Orðabókin lætur lítið yfir sér enda er erfitt að geta sér um umfang hennar bakvið leitargluggann. Að sögn Þórdísar Úlfarsdóttur, ritstjóra Islex, væri orðabókin upp á 4000 blaðsíður ef hún hefði komið út á prenti. Mikið verk er þó enn óunnið. Ekkert tungumálanna er ennþá tilbúið auk þess sem tungumál eru í stöðugri þróun. Gert er ráð fyrir að færeyska bætist við í orðabókina á næsta ári og vonast er eftir að fjármögnun fáist til að bæta við finnsku og fleiri tungumálum seinna meir.

Löng meðganga
Islex á sér langan aðdraganda. Undirritaður var samstarfssamningur af norrænu menntamálaráðherrunum árið 2005 til að ýta verkefninu úr vör. Fyrst var gert ráð fyrir að orðabókin kæmi út á hefðbundinn hátt og ætti sinn sess í bókahillum. Fram kom í máli Halldórs Ásgrímssonar framkvæmdastjóra Norrænu ráðherranefndarinnar að fljótlega hefði verið vikið frá þeirri leið. ,,Tækninni hefur fleygt mikið fram og börn og ungmenni leita ekki lengur í bækur til að sækja sér upplýsingar”, sagði hann. ,,Að orðabókin er aðgengileg ókeypis á netinu greiðir líka fyrir notkun hennar.”

Islex veforðabókin er á slóðinni http://islex.hi.is/. Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum ber ábyrgð á viðfangsmálinu.

Norrænar hagtölur 2011 komnar út

Ársritið Norrænar hagtölur 2011 er aðgengilegt frá deginum í dag. Hægt er að sækja ritið á vef Norrænu ráðherranefndarinnar.

Tími til að sækja um lýðháskóla

Umsóknarfrestur til að sækja um lýðháskólastyrk fyrir nám á vorönn rennur út þann 1. desember. Þeir sem hafa hug á slíku námi ættu því að ganga frá skráningu í skóla sem fyrst.
Vefgáttir lýðháskólasamtakanna eru þægilegar til að bera saman mismunandi skóla, en þegar búið er að ákveða sig er rétt að fara inn á heimasíðu viðkomandi skóla til að skila inn umsókn. Flestir skólarnir gefa kost á rafrænni skráningu.
Þegar skólinn hefur staðfest inngöngu má sækja um styrk hjá Norræna félaginu en eyðublaðið er aðgengilegt hér á vefnum.
Frekari upplýngar um lýðháskólanám má nálgast hér.